visuckhoenguoithan.com

Khám bệnh…trên báo

Gần đây có độc giả đã góp ý là không nên đăng những câu hỏi và trả lời quá chi tiết về những chuyện tình dục, chuyện phòng the. Có trường hợp đăng câu hỏi của 1 chị về cái bướu ở âm hộ… làm cho các chị bị trùng tên đến đâu cũng bị mọi người nhìn như đang có bướu….
Tôi nhớ khi còn làm chủ biên 1 tờ báo y học phổ cập, 1 lần đăng 1 bài viết về cườm nước (glaucoma).
Một bệnh nguy hiểm có thể đưa đến mù mắt thường gặp ở những người trên tuổi 40, tòa soạn đặt thêm các tiểu tựa dưới hình thức những câu hỏi, trong đó có câu: “Ai dễ bị cườm nước?”, thế mà khi báo ra, không ngờ trở thành câu: “Ai đẽ bị cườm nước” thật là tai hại! Nhưng tai hại hơn có lẽ là trường hợp trả lời về thuốc men trên báo mà sai lỗi bản vỗ. Có những loại thuốc có tên khá giống nhau nhưng nếu nhầm lẫn thì thật nguy hiểm, thí dụ Assibiol và Ascabiol, một thứ là thuốc bổ, một thứ là thuốc ghẻ, hay như Menarex và Merinax, một thứ là thuốc cầm máu, một thứ là thuốc ngủ. Chính vì thế việc hướng dẫn chẩn đoán và điều trị trên báo, các thầy thuốc đều hết sức thận trọng. Gần đây báo chí rộ lên các mục giải đáp y học. Đây là 1 nhu cầu rất chính đáng của bạn đọc. Bạn đọc cứ mô tả các triệu chứng của mình, gởi tới tòa soạn 1 tờ báo – không cần là báo y học – tòa soạn sẽ nhờ 1 thầy thuốc xem thư, chẩn bệnh và hướng dẫn điều trị. Có điều không thể chẩn đoán bệnh chính xác được qua các triệu chứng mô tả trong thư, vì có nhiều bệnh có những “triệu chứng mượn” cũng như cùng 1 triệu chứng mà có thể cùng chữa 1 cách được! Nhức đầu chẳng hạn, có người do cảm cúm, có người do đau răng, viêm tai, viêm họng, lại có người do sốt rét, viêm màng não, u não, người khác lại do cao huyết áp, người khác nữa do stress…. Độc giả thường tò mò, thích đọc mục “bệnh hoạn” này coi thiên hạ có ai giống mình không, bác sĩ chỉ dẫn ra sao để bắt chước làm theo. Do vậy, cái nguy hiểm ở đây là 1 người hỏi, hàng ngàn người được trả lời, một số người làm theo, từ đó có thể làm chậm trễ việc chữa trị bệnh. Mặt khác, sự tiếp xúc giữa bệnh nhân và thầy thuốc là tiếp xúc rất riêng tư, các thông tin về bệnh tật cần được giữ bí mật. Chỉ có bác sĩ mới được người bệnh cung cấp những thông tin đó, mà ngay cả người thân trong gia đình cũng không được biết. Gần đây có độc giả đã góp ý là không nên đăng những câu hỏi và trả lời quá chi tiết về những chuyện tình dục, chuyện phòng the. Có trường hợp đăng câu hỏi của 1 chị về cái bướu ở âm hộ… làm cho các chị bị trùng tên đến đâu cũng bị mọi người nhìn như đang có bướu…. Có một bạn đọc lo lắng hỏi có phải bị vô sinh không vì bị viêm tinh hoàn do biến chứng của quai bị. Báo trả lời: vô sinh! Chuyện gì sẽ xảy ra sau đó không thể biết được. Thực ra quai bị thường chỉ gây viêm tinh hoàn 1 bên (90%), vậy nếu được khám trực tiếp thì bác sĩ có thể có chẩn đoán chính xác hơn. Ngoài ra hiện nay có nhiều kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm giúp người có tinh trùng yếu hoặc thiếu có thể có con được. Tôi cũng có 1 bài học kinh nghiệm, trong 10 năm giữ mục Phòng mạch Mực Tím, mặc dù luôn giữ nguyên tắc không mách thuốc, chi giải đáp thắc mắc, hướng dẫn tuổi mới lớn, nếu có trích đăng thư thì cũng đã viết tắt tên, đổi địa chỉ, chỉ chọn vấn đề được nhiều bạn trẻ quan tâm, thế nhưng có lần được 1 em cho biết: “Em bị lên Mực Tím, dù bác sĩ đã đổi tên, đổi địa chỉ mà bạn bè vẫn nhận ra, vì vậy họ trêu chọc đến nỗi em phải chuyển trường!”. Các nước đều có những luật nghiêm về vấn đề này, cấm mách thuốc và cấm các bác sĩ dùng biệt hiểu để trả lời thư hỏi bệnh trên báo, phải ghi tên thật, để chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Tổ chức Sức khỏe Thế giới (WHO) khuyến khích các thầy thuốc nên phổ cập kiến thức y học để nâng cao dân trí giúp mọi người tự bảo vệ sức khỏe mình nhưng cần thận trọng. Hải Thượng Lãn Ông từ hơn 200 năm trước cũng đã viết: “Cho thuốc chữa bệnh chỉ cứu được từng người, còn viết sách truyền phương thì giúp đời vô tận, nhưng tác dụng càng rộng thì trách nhiệm càng to, nếu nhỡ thiếu sót sai lầm 1 tí thì tai hại không phải nhỏ”.
22/04/2016 , BS. Đỗ Hồng Ngọc - Báo Sức khỏe Thành Phố Hồ Chí Minh – Số 55-56 (1-2/2000)

Gửi bình luận

Tên của bạn *
Email *
Cảm nhận *